huong huong

Mỗi ngày, có 300 - 400 bệnh nhân (BN) tới Bệnh viện Chợ Rẫy khám các bệnh lý cơ xương khớp, trong số đó khoảng 1/3 BN có liên quan tới thoái hóa khớp và gai cột sống.

Biến chứng vẹo, gù cột sống

Các BN khám gai cột sống chủ yếu từ 50 tuổi trở lên, những người do tính chất công việc phải bưng bê mang vác nặng, hoặc phải đứng, ngồi lâu một tư thế, nữ gặp nhiều hơn nam (có thể do sự khác biệt về giới, các yếu tố nội tiết, thói quen sinh hoạt...). Người càng lớn tuổi càng dễ mắc bệnh này. Tuy nhiên, gai cột sống cũng có thể do di truyền.

TS-BS Nguyễn Đình Khoa, Trưởng khoa Nội cơ xương khớp, Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM cho biết: gai cột sống là một biểu hiện của thoái hóa cột sống, và cũng là một trong nhiều nguyên nhân gây ra đau lưng, đau cột sống cổ. Khi lớp sụn đĩa đệm giữa các đốt sống bị mất hoặc giảm chức năng dẫn tới mâm đốt sống phải chịu lực quá mức, sẽ hình thành các gai xương ngoài rìa thân đốt sống.

Theo TS-BS Khoa, không phải ai bị gai cột sống cũng có triệu chứng. Và nếu có triệu chứng thì cũng tùy mỗi vị trí mà người bệnh cảm thấy đau khác nhau. Với bệnh lý này, không phải lúc nào cũng cần thiết phải điều trị, chỉ can thiệp khi có triệu chứng hoặc gây ra những biến chứng nghiêm trọng

Nếu gai cột sống thắt lưng thì BN có thể thấy đau tập trung ở giữa thắt lưng hay lan tỏa xuống vùng hông. Hầu hết BN có cơn đau thắt lưng ở mức độ thấp và chịu đựng được (mạn tính), dù thỉnh thoảng có cơn đau dữ dội kéo dài vài ngày ảnh hưởng tới đi đứng, hạn chế vận động. Với cơn đau mạn tính, BN đau nhiều hơn khi vận động, cơn đau sẽ giảm bớt lúc nghỉ ngơi.

Nếu gai cột sống xảy ra ở vùng cổ, BN thường đau sau gáy, đau hai bên vai. Một số BN bị gai cột sống cổ có thể bị đau buốt kéo lên đỉnh đầu, đau nửa đầu, chóng mặt, buồn nôn, mất ngủ. Gai cột sống cổ nặng, đặc biệt khi kèm theo thoát vị đĩa đệm vùng cổ, có thể chèn ép các rễ thần kinh, gây đau, tê lan xuống vai, cánh cẳng tay.

Trường hợp BN ban đầu chỉ cảm thấy đau vùng thắt lưng, nhưng lâu dài cơn đau lan xuống mông, chân, hoặc đang đau vùng cổ, vai bỗng cơn đau lan xuống cánh tay thì có thể tổn thương đã chèn ép lên rễ dây thần kinh cột sống.

Nếu chủ quan không điều trị, về lâu dài BN có thể bị biến chứng vẹo, gù cột sống và nếu có chèn ép rễ dây thần kinh cột sống kéo dài sẽ gây yếu cơ, teo cơ ở tay hoặc chân.

Chỉ phẫu thuật khi tổn thương chèn ép nặng

Đối với gai cột sống, TS-BS Khoa cho rằng chủ yếu là đi